Een civiele rechtszaak start je bijna altijd met een dagvaarding. Dat is het stuk waarin je de wederpartij oproept voor de rechter en uitlegt wat je eist en waarom. Een deurwaarder brengt het uit, daarna loopt de zaak bij de rechter.
Voordat het zover is, moet je drie dingen weten: of je zaak klaar is voor de rechter, bij welke rechter hij hoort en of je een advocaat nodig hebt. Deze pagina loopt die vragen langs en verwijst door naar de uitwerking per onderdeel.
Is je zaak klaar voor de rechter?
Een rechter verwacht dat je eerst zelf hebt geprobeerd het op te lossen. Loop dit na voordat je een dagvaarding laat opstellen:
- Je hebt de wederpartij in gebreke gesteld. Een schriftelijke aanmaning met een redelijke termijn, zie sommatie versturen en de checklist ingebrekestelling.
- Je kunt je vordering onderbouwen. Een overeenkomst, facturen, mails of foto's. Wat je niet kunt bewijzen, krijg je meestal niet.
- Je weet wie je dagvaardt. De juiste (rechts)persoon met een adres waar de deurwaarder de dagvaarding kan uitbrengen.
- Er valt iets te halen. Een vonnis tegen iemand zonder inkomen of vermogen levert papier op, geen geld.
- Je vordering is niet verjaard. Veel vorderingen verjaren na vijf jaar, sommige eerder. Zie verjaring stuiten.
Welke rechter en welke procedure?
De soort zaak en het bedrag bepalen waar je terechtkomt en of een advocaat verplicht is.
| Situatie | Rechter | Hoe start je? | Advocaat verplicht? |
|---|---|---|---|
| Vordering tot EUR 25.000 | Kantonrechter | Dagvaarding | Nee |
| Arbeid, huur, consumentenkoop of -krediet (elk bedrag) | Kantonrechter | Meestal dagvaarding, soms verzoekschrift | Nee |
| Vordering boven EUR 25.000 | Rechtbank, civiele kamer | Dagvaarding | Ja |
| Spoedeisend belang | Voorzieningenrechter (kort geding) | Dagvaarding in kort geding | Nee in kantonzaken, anders ja |
| Ontbinding arbeidsovereenkomst, ondertoezichtstelling e.d. | Kantonrechter of rechtbank | Verzoekschrift | Afhankelijk van de zaak |
- Situatie
- Vordering tot EUR 25.000
- Rechter
- Kantonrechter
- Hoe start je?
- Dagvaarding
- Advocaat verplicht?
- Nee
- Situatie
- Arbeid, huur, consumentenkoop of -krediet (elk bedrag)
- Rechter
- Kantonrechter
- Hoe start je?
- Meestal dagvaarding, soms verzoekschrift
- Advocaat verplicht?
- Nee
- Situatie
- Vordering boven EUR 25.000
- Rechter
- Rechtbank, civiele kamer
- Hoe start je?
- Dagvaarding
- Advocaat verplicht?
- Ja
- Situatie
- Spoedeisend belang
- Rechter
- Voorzieningenrechter (kort geding)
- Hoe start je?
- Dagvaarding in kort geding
- Advocaat verplicht?
- Nee in kantonzaken, anders ja
- Situatie
- Ontbinding arbeidsovereenkomst, ondertoezichtstelling e.d.
- Rechter
- Kantonrechter of rechtbank
- Hoe start je?
- Verzoekschrift
- Advocaat verplicht?
- Afhankelijk van de zaak
De meeste zaken van ondernemers en particulieren horen bij de kantonrechter. Daar mag je zelf procederen, zie zelf procederen zonder advocaat. Hoe de zaak daarna verloopt, staat op procedure kantonrechter.
Een rechtszaak starten in zes stappen
Van laatste aanmaning tot vonnis
Laatste aanmaning
Stel de wederpartij schriftelijk in gebreke met een termijn. Reageert die niet, dan heb je een stevige basis voor de rechter.
Dagvaarding opstellen
Je beschrijft de feiten, de juridische grondslag, je eis en het verweer dat je al kent, met de bewijsstukken erbij.
Uitbrengen door de deurwaarder
De deurwaarder betekent de dagvaarding aan de wederpartij, minimaal een week voor de eerste zitting (de roldatum).
Griffierecht betalen
Na het aanbrengen van de zaak stuurt de griffie een nota. Die betaal je binnen vier weken.
Reactie van de wederpartij
De wederpartij voert verweer of laat het afweten. Verschijnt die niet, dan volgt meestal verstek.
Mondelinge behandeling en vonnis
Bij verweer volgt meestal een zitting. Daarna doet de rechter uitspraak.
Hoe lang elke stap duurt, lees je op hoe lang duurt een rechtszaak.
Wat kost een rechtszaak starten?
De vaste posten bij een dagvaarding voor de kantonrechter
| Kostenpost | Bedrag | Toelichting |
|---|---|---|
| Griffierecht kantonrechter 2026 | Vanaf EUR 93 | Hangt af van het bedrag van je vordering, zie griffierecht berekenen |
| Deurwaarder (uitbrengen dagvaarding) | EUR 125,57 | Wettelijk tarief voor het betekenen |
| Dagvaarding laten opstellen (optioneel) | € 724,79 | Vaste prijs bij Rechtfabriek incl. btw |
- Kostenpost
- Griffierecht kantonrechter 2026
- Bedrag
- Vanaf EUR 93
- Toelichting
- Hangt af van het bedrag van je vordering, zie griffierecht berekenen
- Kostenpost
- Deurwaarder (uitbrengen dagvaarding)
- Bedrag
- EUR 125,57
- Toelichting
- Wettelijk tarief voor het betekenen
- Kostenpost
- Dagvaarding laten opstellen (optioneel)
- Bedrag
- € 724,79
- Toelichting
- Vaste prijs bij Rechtfabriek incl. btw
Win je de zaak, dan veroordeelt de rechter de wederpartij meestal in (een deel van) de proceskosten. Alle posten op een rij: wat kost een rechtszaak.
Zelf doen of laten opstellen?
Een dagvaarding mag je bij de kantonrechter zelf schrijven. De vormvereisten zijn streng: ontbreekt er iets, dan kan de rechter je vordering afwijzen of moet je opnieuw beginnen. Op dagvaarding opstellen lees je hoe een dagvaarding is opgebouwd. Wil je het niet zelf doen, dan stelt Rechtfabriek hem op voor een vaste prijs van € 724,79.
Naar dagvaarding opstellenVeelgestelde vragen
Over een rechtszaak starten
